„Razem przeciw przemocy – szkoła bezpieczna dla każdego”
Miejsce: Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Kolnie
Czas trwania: 5 dni
Adresaci: uczniowie klas I–VIII, nauczyciele, pracownicy szkoły oraz rodzice
Koordynator: pedagog/psycholog szkolny we współpracy z wychowawcami i Samorządem Uczniowskim
1. Cele tygodnia
Cel główny
Budowanie wśród uczniów poczucia bezpieczeństwa oraz kształtowanie postaw sprzeciwiających się przemocy, agresji, wykluczeniu i cyberprzemocy.
Cele szczegółowe:
- rozpoznawanie różnych form przemocy rówieśniczej;
- odróżnianie konfliktu od przemocy;
- rozwijanie empatii i szacunku wobec innych;
- kształtowanie umiejętności reagowania na przemoc;
- uczenie sposobów rozwiązywania konfliktów bez użycia agresji;
- przeciwdziałanie wykluczeniu i ośmieszaniu;
- zwiększenie świadomości dotyczącej cyberprzemocy;
- pokazanie uczniom, gdzie i u kogo mogą szukać pomocy;
- zaangażowanie całej społeczności szkolnej w budowanie bezpiecznej szkoły.
DZIEŃ 1 – PONIEDZIAŁEK
„STOP PRZEMOCY – WIDZĘ, REAGUJĘ, POMAGAM”
1. Inauguracja tygodnia
Podczas apelu lub spotkania z uczniami przedstawienie idei Tygodnia Przeciwdziałania Przemocy Rówieśniczej.
Krótka rozmowa:
Czym jest przemoc?
Jakie zachowania możemy uznać za przemoc?
Czym różni się żart od ośmieszania?
Co może zrobić świadek przemocy?
Do kogo można zwrócić się o pomoc?
2. „Kodeks bezpiecznej szkoły”
Każda klasa tworzy własny zestaw zasad dotyczących wzajemnego szacunku.
Przykładowe hasła:
Nie wyśmiewamy innych.
Nie wykluczamy nikogo z grupy.
Nie używamy przemocy fizycznej ani słownej.
Szanujemy różnice między nami.
Reagujemy, gdy komuś dzieje się krzywda.
Proszenie o pomoc jest oznaką odwagi.
Kodeksy można umieścić w salach lekcyjnych.
3. Zajęcia z wychowawcą
Temat: „Przemoc ma różne twarze”.
Uczniowie poznają rodzaje przemocy:
fizyczną, psychiczną, słowną, społeczną/relacyjną, materialną, internetową (cyberprzemoc).
4. Zadanie dla uczniów
Każda klasa przygotowuje jedno hasło przeciw przemocy.
Przykłady:
„Nie bądź obojętny – reaguj!”
„Szacunek zaczyna się ode mnie.”
„Razem możemy więcej.”
DZIEŃ 2 – WTOREK
„SŁOWA MAJĄ MOC”
1. Dzień dobrych słów
Każdy uczeń otrzymuje zadanie, aby powiedzieć lub napisać komuś coś miłego.
Na na korytarzu:
„ŚCIANA DOBRYCH SŁÓW”
Uczniowie przyklejają karteczki z pozytywnymi komunikatami.
Przykłady:
Dobrze, że jesteś.”
„Lubię z Tobą rozmawiać.”
„Jesteś ważną osobą.”
„Dziękuję Ci za pomoc.”
2. Warsztaty klasowe
Temat: „Żart czy przemoc?”
Uczniowie analizują przykładowe sytuacje:
Kolega przezywa kolegę, a następnie mówi: „Przecież tylko żartowałem”.
Kilka osób regularnie nie pozwala jednej osobie usiąść razem z nimi podczas przerwy.
Uczeń robi zdjęcie koleżance bez jej zgody i publikuje je w grupie klasowej.
Rozmowa:
Jak może czuć się osoba, której to dotyczy?
Czy sprawca może uznać swoje zachowanie za żart?
Jak może zareagować świadek?
3. Ćwiczenie „Zamień komunikat”
Uczniowie zamieniają agresywne komunikaty na komunikaty szanujące drugą osobę.
Np.:
„Jesteś beznadziejny!”
→ „Nie podoba mi się to, co zrobiłeś.”
„Nikt cię tutaj nie chce!”
→ „Chcę teraz pobyć z innymi, ale możemy porozmawiać później.”
DZIEŃ 3 – ŚRODA
„CYBERPRZEMOC – STOP HEJTOWI”
1. Zajęcia dotyczące bezpieczeństwa w Internecie
Tematy:
hejt,
wyśmiewanie w sieci,
publikowanie zdjęć bez zgody,
obraźliwe komentarze,
tworzenie fałszywych profili,
wykluczanie z grup internetowych,
udostępnianie kompromitujących materiałów.
2. „Zanim klikniesz – pomyśl”
Uczniowie otrzymują 5 pytań:
Czy to jest prawda?
Czy jest to potrzebne?
Czy nikogo tym nie krzywdzę?
Czy mam zgodę na udostępnienie?
Czy powiedziałbym/powiedziałabym to samo tej osobie twarzą w twarz?
3. Plakaty „STOP HEJTOWI”
Klasy przygotowują plakaty dotyczące bezpiecznego korzystania z internetu.
Najlepsze prace można zaprezentować na szkolnym korytarzu.
4. Mini-kampania internetowa szkoły
Na stronie szkoły lub w dzienniku elektronicznym można zamieścić krótkie komunikaty:
„Nie udostępniaj – jeśli może kogoś zranić.”
„Po drugiej stronie ekranu też jest człowiek.”
„Zgłoś hejt. Nie powielaj go.”
DZIEŃ 4 – CZWARTEK
„MAM PRAWO PROSIĆ O POMOC”
1. Skrzynka zaufania
Na korytarzu ustawiona zostaje „Skrzynka zaufania”, do której uczniowie mogą anonimowo wrzucać informacje dotyczące problemów, przemocy, konfliktów lub sytuacji, które ich niepokoją.
Przygotowane kartki:
„Chcę powiedzieć o…”
„Potrzebuję pomocy w sytuacji…”
„Martwię się o…”
Skrzynkę regularnie sprawdza pedagog/psycholog szkolny.
2. Zajęcia „Co zrobić, gdy widzę przemoc?”
Uczniowie poznają prosty schemat:
ZAUWAŻ → NIE IGNORUJ → ZADBAJ O BEZPIECZEŃSTWO → POWIADOM DOROSŁEGO
Podkreślamy, że uczeń nie powinien samodzielnie konfrontować sprawcy, jeżeli może to narazić go na niebezpieczeństwo.
3. „Mapa pomocy”
Każda klasa przygotowuje listę osób, do których można zwrócić się w trudnej sytuacji:
wychowawca,
pedagog szkolny,
psycholog szkolny,
nauczyciel,
dyrektor,
rodzic/opiekun,
inna zaufana osoba dorosła.
4. Zajęcia integracyjne
Ćwiczenia wzmacniające współpracę i poczucie przynależności do grupy.
Propozycje:
„Co nas łączy?”
„Komplement w kręgu”
„Wspólny sukces”
zadania wymagające współpracy całej klasy.
DZIEŃ 5 – PIĄTEK
„RAZEM TWORZYMY BEZPIECZNĄ SZKOŁĘ”
1. Dzień życzliwości
Uczniowie i nauczyciele ubierają się w ustalony kolor lub przypinają symbol kampanii, np. serduszko z napisem:
„JESTEM PRZECIW PRZEMOCY”
2. Szkolny apel podsumowujący
Podczas apelu:
przedstawienie najważniejszych działań tygodnia;
prezentacja plakatów;
odczytanie haseł uczniów;
podsumowanie konkursów;
wręczenie dyplomów.
3. „Przyrzeczenie przeciw przemocy”
Uczniowie mogą wspólnie odczytać:
„Przyrzekam szanować innych, nie stosować przemocy, nie wyśmiewać i nie wykluczać innych osób. Będę reagować, gdy komuś dzieje się krzywda, i w razie potrzeby poproszę o pomoc dorosłego.”
4. Drzewo życzliwości
Na dużym papierowym drzewie uczniowie przyklejają liście z odpowiedziami na pytanie:
„Co mogę zrobić, aby w naszej szkole było bezpieczniej i życzliwiej?”
5. Ewaluacja
Uczniowie anonimowo odpowiadają na 3 pytania:
Czy ten tydzień pomógł Ci lepiej zrozumieć problem przemocy?
Czy wiesz, do kogo możesz zwrócić się o pomoc?
Co najbardziej podobało Ci się podczas tygodnia?
KONKURSY I AKCJE TOWARZYSZĄCE
Konkurs plastyczny
„Szkoła bez przemocy”
Konkurs na hasło
„Razem przeciw przemocy”
Konkurs literacki
„Historia o tym, jak dobro pokonało przemoc”
Konkurs fotograficzny
„Życzliwość jest wśród nas”
Akcja
„5 dni – 5 dobrych uczynków”
Każdego dnia uczeń wykonuje jeden dobry uczynek.
Akcja „Łańcuch życzliwości”
Każda klasa przygotowuje papierowe ogniwa z dobrymi słowami. Po zakończeniu tygodnia powstaje jeden wspólny łańcuch, symbolizujący społeczność szkolną.